🐦 Gatunek nr 42 w roku 2026
🌱 Wiosna coraz bliżej

📸 Zdjęcie z obserwacji

(

🐦 Informacje o obserwacji

🐦 Gatunek: Gęgawa
🔬 Nazwa łacińska: Anser anser
🇬🇧 Nazwa angielska: Greylag Goose

📅 Data obserwacji: 28 lutego 2026
⏰ Godzina: przedpołudnie

🌍 Lokalizacja: Jaktorów
📍 Region: Mazowsze

👀 Liczba osobników: kilkaset osobników

📷 Sprzęt fotograficzny: Nikon D500 + Sigma 150-600

🪶 Przebieg obserwacji

Końcówka lutego nad stawami i mokradłami bardzo często oznacza coraz większy ruch gęsi. W powietrzu regularnie pojawiają się kolejne klucze, a głosy niosące się nad otwartym krajobrazem zaczynają mocno przypominać o zbliżającym się przedwiośniu. Tak wyglądała również obserwacja gęgaw przelatujących nad Jaktorowem. Ptaki regularnie pojawiały się nad stawami zarówno w parach, jak i w większych grupach mieszających się z innymi gatunkami gęsi. Największą uwagę zwracała ciągła aktywność nad okolicą. Co jakiś czas nad mokradłami pojawiały się kolejne stada lecące nad otwartym krajobrazem, a charakterystyczne głosy bardzo dobrze wpisywały się w klimat przełomu zimy i początku wiosny.

Gęgawy coraz częściej zimują w Polsce

Jeszcze kilkanaście lat temu zimowe obserwacje gęgaw należały do znacznie rzadszych sytuacji. Obecnie coraz więcej stad pozostaje w kraju również podczas chłodniejszych miesięcy, szczególnie przy łagodniejszych zimach i dostępności otwartej wody. Dotyczy to również centralnej Polski i Mazowsza, gdzie regularnie można spotkać pojedyncze grupy pozostające na zbiornikach przez większą część zimy. Mimo tego największy ruch nadal przypada na przełom lutego i marca. Właśnie wtedy początek przelotów gęgaw w Polsce staje się najbardziej widoczny, a liczba ptaków nad stawami i polami wyraźnie rośnie praktycznie z dnia na dzień.

Przeloty gęsi nad Mazowszem bardzo mocno zmieniają atmosferę końcówki zimy

Obserwacja dużych stad gęsi zawsze daje poczucie zmieniającego się sezonu. Nawet przy chłodnej pogodzie i szarym krajobrazie pojawiające się nad polami klucze momentalnie wprowadzają bardziej wiosenny klimat. Podczas tej obserwacji dobrze było to czuć. Nad stawami regularnie pojawiały się kolejne grupy ptaków, część przelatywała wysoko nad okolicą, inne schodziły niżej nad mokradła i pola. Wśród nich można było obserwować zarówno pojedyncze pary, jak i większe stada lecące razem z innymi gęśmi. Takie mieszane grupy bardzo często pojawiają się właśnie podczas intensywniejszego ruchu migracyjnego.

Gęgawy na stawach i mokradłach wykorzystują otwarty krajobraz

Ten gatunek bardzo dobrze czuje się w krajobrazie łączącym wodę, rozlewiska i otwarte pola. Takie miejsca zapewniają możliwość odpoczynku oraz żerowania podczas migracji i przemieszczania się pomiędzy kolejnymi terenami. Okolice Jaktorowa regularnie pokazują, jak ważne dla ptaków pozostają lokalne mokradła i zbiorniki wodne. Nawet niewielkie stawy potrafią stać się ważnym miejscem odpoczynku dla dużych grup ptaków wędrujących na przełomie sezonów.

Przy większej liczbie przelatujących gęsi krajobraz momentami robił się bardzo dynamiczny. Nad wodą praktycznie cały czas coś się poruszało albo odzywało.

Fotografowanie gęgaw podczas lotu nad stawami

Większość zdjęć powstawała podczas przelotów nad otwartą przestrzenią. Ptaki najczęściej pojawiały się w parach albo większych grupach lecących wspólnie z innymi gęśmi. Najciekawsze kadry udawało się złapać wtedy, kiedy stada schodziły nieco niżej nad mokradła i światło dobrze podkreślało sylwetki ptaków na tle nieba. Przy dużych grupach wyzwaniem pozostawało odpowiednie ustawienie kadru i szybkie reagowanie na zmieniający się układ lecących ptaków. Klucze regularnie zmieniały kształt, a część gęsi odłączała się albo dołączała do kolejnych grup. Takie sytuacje bardzo dobrze oddają klimat, jaki mają wiosenne przeloty gęsi nad lokalnymi stawami.

🔎 Zachowanie ptaka podczas obserwacji

🦆 przeloty w dużych stadach nad stawami, mokradłami i otwartymi polami

🪽 formowanie kluczy oraz luźniejszych grup, które regularnie zmieniały kształt podczas lotu

🔊 donośne, charakterystyczne gęganie, słyszalne często jeszcze przed pojawieniem się ptaków w kadrze

🌾 przeloty nad mokradłami i polami, dobrze wpisujące się w przedwiosenny krajobraz Jaktorowa

👥 mieszanie się z innymi gatunkami gęsi, typowe dla intensywniejszego ruchu migracyjnego

📷 fotografowanie dużych stad w locie, wymagające szybkiego reagowania na zmieniający się układ ptaków

💡 Ciekawostka o gatunku

🦆 Gęgawa jest przodkiem większości udomowionych ras gęsi – to właśnie od niej wywodzi się wiele znanych nam gęsi hodowlanych.

🔊 Jej gęganie należy do najbardziej rozpoznawalnych głosów ptaków wodnych – szczególnie podczas wiosennych i jesiennych przelotów.

✈️ Przeloty gęgaw są jednym z mocnych sygnałów zmiany sezonu – pod koniec lutego i w marcu nad polami robi się wyraźnie głośniej.

💧 Stawy i mokradła są ważnymi miejscami odpoczynku – nawet niewielkie zbiorniki mogą zatrzymywać duże grupy ptaków wędrownych.

🌾 Gęgawy chętnie korzystają z otwartego krajobrazu – pola, łąki, rozlewiska i mokradła tworzą dla nich dobre miejsca odpoczynku oraz żerowania

📊 Status gatunku w Polsce

🪶 Status w Polsce: liczny gatunek lęgowy i przelotny.

🪶 Migracja: częściowo wędrowny, coraz częściej zimujący w kraju podczas łagodniejszych zim.

🪶 Środowisko: stawy, jeziora, rozlewiska, mokradła, pola, łąki i otwarte tereny w pobliżu wody.

📷 Galeria obserwacji

 

🪶 Podsumowanie obserwacji

Obserwacja gęgaw nad stawami w Jaktorowie była jednym z najmocniejszych sygnałów nadchodzącego przedwiośnia. Końcówka lutego przyniosła coraz większy ruch nad mokradłami, a kolejne klucze ptaków regularnie pojawiały się nad otwartym krajobrazem. Donośne gęganie było słychać jeszcze zanim stada wchodziły w kadr, a ich przeloty nad wodą, polami i trzcinowiskami wyraźnie zmieniały atmosferę całego miejsca. Setki gęgaw pokazały, że lokalne stawy i mokradła są ważnym przystankiem podczas sezonowego przemieszczania się ptaków. To spotkanie powiększyło listę projektu Ptasim Szlakiem do czterdziestu dwóch gatunków w 2026 roku.