🐦 Gatunek nr 36 w roku 2026
📸 Zdjęcie z obserwacji
🐦 Informacje o obserwacji
🐦 Gatunek: Łyska
🔬 Nazwa łacińska: Fulica atra
🇬🇧 Nazwa angielska: Eurasian Coot
📅 Data obserwacji: 18 stycznia 2026
⏰ Godzina: przedpołudnie
🌍 Lokalizacja: Park Potulickich
📍 Region: Mazowsze
👀 Liczba osobników: kilka osobników
📷 Sprzęt fotograficzny: Nikon D500 + Sigma 150-600
🪶 Przebieg obserwacji
Zimą Park Potulickich bardzo często skupia wokół przerębli i fragmentów otwartej wody sporą liczbę ptaków wodnych. Wśród kaczek i mew regularnie pojawiają się również łyski, które nawet w środku stycznia potrafią pozostawać aktywne na niezamarzniętych częściach zbiornika. Podczas tej obserwacji ptak spokojnie przemieszczał się pomiędzy lodem a otwartą wodą. Niestety brakowało gwałtownego, charakterystycznego biegu po tafli. Było za mało miejsca.
W zimowym krajobrazie łyski obserwowane w Parku Potulickich bardzo dobrze przypominały, że nawet środek stycznia potrafi być ciekawy pod względem birdwatchingu.
Czy łyska zimuje w Polsce
Tak, choć formalnie łyska pozostaje gatunkiem migrującym. Duża część populacji łyski odlatuje jesienią na zachód i południe Europy, jednak coraz więcej ptaków regularnie pozostaje w Polsce również zimą. Szczególnie dobrze widać to podczas łagodniejszych sezonów oraz w miejscach, gdzie utrzymuje się otwarta woda. Dlatego zimowa obserwacja łyski na Mazowszu nie należy dziś do niczego niezwykłego. W parkach, miejskich zbiornikach i przy stawach rybnych można spotykać pojedyncze ptaki albo niewielkie grupy nawet podczas chłodniejszych tygodni. Mimo tego zdecydowanie większa liczba łysek pojawia się dopiero pod koniec lutego i w marcu, kiedy zaczynają intensywnie wracać na stawy oraz mokradła związane z okresem lęgowym.
Łyska charakterystycznie biegnie po wodzie
To jedna z najbardziej rozpoznawalnych cech gatunku. Łyski bardzo rzadko startują do lotu spokojnie i „lekko” jak część kaczek. Najpierw gwałtownie rozpędzają się po tafli, mocno uderzając nogami o wodę. Dopiero po kilku metrach taki bieg przechodzi w normalny lot. Przy większej liczbie ptaków wygląda to bardzo dynamicznie, szczególnie zimą, kiedy spokojna tafla wody nagle zamienia się w serię rozbryzgów i krótkich panicznych ucieczek.
Łyski bardzo często reagują na obecność bielika
Na stawach rybnych i większych zbiornikach wodnych łyska należy do gatunków wyjątkowo nerwowo reagujących na pojawienie się największego polskiego drapieżnika. Wystarczy przelot bielika nad wodą, żeby część ptaków momentalnie zaczęła uciekać w stronę trzcin albo poderwała się do lotu. Nie dzieje się to przypadkowo, ponieważ łyski regularnie padają ofiarą bielików, szczególnie zimą i podczas przedwiośnia. To właśnie dlatego ich zachowanie na otwartej wodzie bardzo często zmienia się błyskawicznie po pojawieniu się większego drapieżnika nad zbiornikiem.
Fotografowanie łysek zimą przy przeręblu
Pod względem fotograficznym była to bardzo dynamiczna obserwacja. Ptaki regularnie przemieszczały się pomiędzy lodem i wodą. Najciekawsze kadry powstawały podczas łagodnej pielęgnacji piór. Dumna sylwetka ptaka bardzo dobrze oddawała charakter tego gatunku. Przy zimowym świetle dodatkowym wyzwaniem pozostawały odbicia od lodu i jasnej tafli wody, które łatwo powodowały utratę detali ciemnego upierzenia.
🔎 Zachowanie ptaka podczas obserwacji
💧 spokojne pływanie po fragmencie otwartej wody przy zimowym przeręblu
❄️ przemieszczanie się między lodem a wodą, bez gwałtownego startu do lotu
🌊 żerowanie na powierzchni zbiornika oraz w jego płytszych fragmentach
🪶 pielęgnacja piór, która pozwoliła uchwycić spokojniejsze, bardziej kameralne kadry
⚫ mocny kontrast czarnej sylwetki z lodem i jasną taflą, bardzo ciekawy fotograficznie
👀 czujne reagowanie na ruch wokół przerębla, typowe dla ptaków skupionych przy ograniczonej przestrzeni otwartej wody
💡 Ciekawostka o gatunku
⚫ Łyska nie jest kaczką – mimo życia na wodzie należy do rodziny chruścieli, a nie kaczkowatych.
❄️ Coraz więcej łysek zimuje w Polsce – łagodniejsze zimy i dostęp do otwartej wody sprzyjają pozostawaniu części ptaków w kraju.
🌊 Startuje do lotu, biegnąc po wodzie – gwałtowny rozbieg po tafli to jedna z najbardziej charakterystycznych cech gatunku.
🦅 Łyski regularnie padają ofiarą bielików – szczególnie zimą są częstym celem ataków dużych ptaków drapieżnych.
🤍 Biała tarczka na czole bardzo ułatwia rozpoznanie gatunku – dzięki niej łyska wyraźnie odcina się od innych ciemnych ptaków wodnych.
📊 Status gatunku w Polsce
🪶 Status w Polsce: regularny gatunek lęgowy, często obserwowany również poza sezonem lęgowym.
🪶 Migracja: częściowo wędrowny, coraz więcej osobników zimuje w kraju przy dostępnej otwartej wodzie.
🪶 Środowisko: stawy, jeziora, rzeki, zbiorniki miejskie, przeręble, mokradła i spokojne fragmenty otwartej wody.
📷 Galeria obserwacji
🪶 Podsumowanie obserwacji
Styczniowa obserwacja łysek w Parku Potulickich dobrze pokazała, że zimowy zbiornik wodny nie musi być pusty ani nieruchomy. Kilka ptaków przemieszczało się między lodem a otwartą wodą przy przeręblu, spokojnie żerując i pielęgnując pióra. Czarne sylwetki łysek mocno odcinały się od jasnej tafli lodu, a brak miejsca na rozpęd sprawił, że tym razem nie było charakterystycznego biegu po wodzie. Mimo spokojnego przebiegu obserwacja miała swój urok i powiększyła listę projektu Ptasim Szlakiem do trzydziestu sześciu gatunków w 2026 roku.
