🐦 Gatunek nr 25 w roku 2026
⭐ Ciekawy gatunek
📸 Zdjęcie z obserwacji
🐦 Informacje o obserwacji
🐦 Gatunek: Błotniak zbożowy
🔬 Nazwa łacińska: Circus cyaneus
🇬🇧 Nazwa angielska: Hen Harrier
📅 Data obserwacji: 13 stycznia 2026
⏰ Godzina: przedpołudnie
🌍 Lokalizacja: Uroczysko Kraśnicza Wola
📍 Region: Mazowsze
👀 Liczba osobników: 1
📷 Sprzęt fotograficzny: Nikon D500 + Sigma 150-600
🪶 Przebieg obserwacji
Jednym z ciekawszych zimowych drapieżników obserwowanych na Mazowszu bez wątpienia pozostaje błotniak zbożowy. To gatunek, który nawet przy krótkim spotkaniu bardzo szybko przyciąga uwagę swoim spokojnym lotem kilka metrów nad ziemią i charakterystycznym patrolowaniem otwartego terenu. Pierwsza obserwacja w 2026 roku dotyczyła samicy widzianej nad Uroczyskiem Kraśnicza Wola. Ptak regularnie przeczesywał podmokłe fragmenty pól oraz obrzeża trzcinowisk, lecąc bardzo nisko nad roślinnością i co chwilę zmieniając kierunek. Kilka dni później na Stawach Jaktorów udało się sfotografować również samca. To właśnie wtedy najlepiej było widać, jak mocno różnią się od siebie obie płcie tego gatunku. W takich momentach błotniak zbożowy obserwowany zimą, pokazuje, dlaczego dla wielu birdwatcherów pozostaje jednym z najbardziej klimatycznych zimowych drapieżników terenów otwartych.
Błotniak zbożowy regularnie zimuje w Polsce
Choć wielu osobom gatunek kojarzy się głównie z okresem przelotów, zimowe obserwacje błotniaka zbożowego są w Polsce czymś całkowicie naturalnym. Ptaki najczęściej wybierają rozległe pola, mokradła oraz obrzeża trzcinowisk, gdzie mogą spokojnie patrolować teren w poszukiwaniu drobnych gryzoni. Właśnie dlatego okolice stawów rybnych i podmokłych łąk bardzo często stają się zimowym miejscem polowania tego gatunku. Szczególnie podczas chłodniejszych miesięcy błotniaki regularnie wykorzystują otwarty krajobraz Mazowsza do spokojnego patrolowania terenu.
Samiec i samica błotniaka zbożowego wyglądają zupełnie inaczej
Podczas obu obserwacji szczególnie interesujące było porównanie ptaków widzianych w różnych miejscach. Samica była wyraźnie ciemniejsza i znacznie lepiej wtapiała się w zimowy krajobraz pól oraz trzcin. Samiec wyglądał dużo jaśniej i bardziej kontrastowo, szczególnie podczas niższych przelotów nad śniegiem oraz otwartą wodą. To jedna z najbardziej charakterystycznych cech tego gatunku. Różnice pomiędzy płciami są tak duże, że początkujący obserwatorzy często odnoszą wrażenie, jakby oglądali dwa zupełnie różne ptaki.
Błotniak zbożowy polujący zimą porusza się wyjątkowo charakterystycznie
Lot tego gatunku praktycznie nie przypomina sposobu poruszania się większości innych drapieżników. Błotniak bardzo spokojnie sunie kilka metrów nad ziemią, regularnie kołysząc skrzydłami i dokładnie kontrolując teren poniżej. Przy trzcinowiskach i otwartych polach wygląda to wyjątkowo efektownie, szczególnie podczas spokojnych zimowych dni. W takich chwilach cały krajobraz wydaje się niemal nieruchomy, a jedynym ruchem pozostaje wolno patrolujący teren drapieżnik. Właśnie taki styl lotu sprawia, że błotniak zbożowy zimą nad mokradłami jest jednym z najbardziej charakterystycznych widoków styczniowego birdwatchingu.
Fotografowanie błotniaka zbożowego nad stawami i mokradłami
Pod względem fotograficznym obserwacja wymagała dużej cierpliwości. Ptaki pozostawały cały czas w ruchu i regularnie zmieniały kierunek lotu nad otwartym terenem. Najciekawsze kadry powstawały podczas niższych przelotów nad trzcinami albo śniegiem. Szczególnie dobrze wyglądały momenty, kiedy samiec przelatywał nad jaśniejszym tłem i mocniej odcinał się od zimowego krajobrazu. Największym wyzwaniem pozostawało utrzymanie ostrości przy spokojnym, ale bardzo płynnym locie tuż nad ziemią.
🔎 Zachowanie ptaka podczas obserwacji
🪽 niskie patrolowanie terenu, kilka metrów nad polami, mokradłami i obrzeżami trzcinowisk
🌾 powolny, płynny lot nad łąkami, z delikatnym kołysaniem skrzydłami
👀 dokładne przeszukiwanie terenu, szczególnie miejsc, gdzie mogły poruszać się drobne gryzonie
🔄 częste zmiany kierunku podczas polowania, typowe dla błotniaków przeczesujących otwarty krajobraz
📷 trudne fotografowanie ptaka w ruchu, szczególnie przy niskim locie i zmiennym tle trzcin, śniegu oraz pól
💡 Ciekawostka o gatunku
❄️ Błotniak zbożowy regularnie zimuje w Polsce – najłatwiej obserwować go na otwartych terenach rolniczych, mokradłach i przy trzcinowiskach.
🪽 Poluje bardzo nisko nad ziemią – spokojny, kołyszący lot kilka metrów nad roślinnością to jedna z najbardziej charakterystycznych cech gatunku.
⚪ Samiec i samica bardzo mocno różnią się wyglądem – samiec jest wyraźnie jaśniejszy i bardziej kontrastowy, a samica ciemniejsza i lepiej wtapia się w krajobraz.
🌾 Podstawą diety są drobne gryzonie – błotniaki często patrolują miejsca bogate w norniki i myszy.
🌫️ Najlepiej czuje się w otwartym krajobrazie – pola, mokradła, trzcinowiska i podmokłe łąki są idealnym środowiskiem zimowych obserwacji tego gatunku.
📊 Status gatunku w Polsce
🪶 Status w Polsce: bardzo nieliczny gatunek lęgowy, regularnie obserwowany podczas przelotów i zimowania.
🪶 Migracja: wędrowny, w Polsce regularnie zimujący na odpowiednich terenach otwartych.
🪶 Środowisko: pola, łąki, mokradła, trzcinowiska, podmokłe nieużytki i rozległe tereny otwarte.
📷 Galeria obserwacji
🪶 Podsumowanie obserwacji
Obserwacja błotniaka zbożowego była jednym z najciekawszych momentów zimowej wizyty na Uroczysku Rozłogi w Kraśniczej Woli. Samica patrolowała pola i obrzeża trzcinowisk bardzo nisko nad ziemią, regularnie zmieniając kierunek lotu i dokładnie przeczesując teren. Kilka dni później na Stawach Jaktorów udało się sfotografować również samca, co pozwoliło dobrze zobaczyć różnice między płciami. To spotkanie pokazało, dlaczego błotniak zbożowy pozostaje jednym z najbardziej klimatycznych zimowych drapieżników otwartego krajobrazu i powiększyło listę projektu Ptasim Szlakiem do dwudziestu pięciu gatunków w 2026 roku.
